De stress is weg, maar de drukte niet

Het verhaal van Janny

Je hoort het zo vaak: ‘je kunt alleen goed voor een ander zorgen als je ook goed voor jezelf zorgt’. Maar hoe kun je als mantelzorger goed voor jezelf blijven zorgen? In theorie blijkt het antwoord vaak makkelijker te geven dan in de praktijk. Zo ook Janny.

In 2012 merkte Janny dat er ‘iets niet klopte’ aan haar man Aize, toen 59 jaar. Onderzoek in ziekenhuis Nij Smelllinghe te Drachten wees uit dat hij de ziekte van Parkinson had. Na verloop van tijd kreeg Janny het gevoel dat dit niet het enige was en vroeg een second opinion aan. Onderzoek in het Martini Ziekenhuis in Groningen bevestigde in juni 2017 wat zij al vermoedde: Aize bleek ook Alzheimer te hebben.

Er brak een tijd vol zorg aan, 24 uur per dag. Janny: “Ook ’s nachts was hij altijd in de weer”. Overdag moest ze altijd op Aize letten, ze kon hem geen moment alleen laten. Dan ging hij zelf op pad of haalde dingen uit. “Aize is 43 jaar metselaar geweest, hij was altijd heel ‘warber’. Ook ons huis heeft hij zelf helemaal verbouwd. Door zijn Alzheimer herleefde hij deze tijd weer. We hebben hem zelfs een keer van het dak moeten halen”. 

Uiteindelijk was het voor haar niet meer te doen en woont Aize sinds februari 2018 in Talma Hûs in Veenwouden. Een moeilijke keuze waar ze zich nog steeds wel eens schuldig over voelt. “Ook al weet ik dat dit het beste is voor ons allebei, het blijft moeilijk. Ik dacht dat we samen oud zouden worden; we hadden nooit gedacht dat het zo zou lopen”. Doordat Aize ook ’s nachts zorg nodig had, kwam Janny bijna niet meer aan slapen toe. Dat nekte haar. Ze was erg moe en daardoor werd haar lontje steeds korter. “We zijn al 46 jaar bij elkaar en hebben eigenlijk nooit ruzie gehad. Maar het laatste half jaar voordat hij naar Veenwouden ging, botsten we regelmatig”. Om toch wat rust te krijgen, kwam er zo nu en dan een begeleider van Drok Dwaande uit Harkema. Omdat Aize door de Alzheimer soms problematisch gedrag vertoonde, was dit een man. Hij logeerde dan ook bij Aize. Lees verder onder de foto.

“Ze waren en zijn vanuit Drok Dwaande altijd heel erg betrokken bij Aize, we hebben nog regelmatig contact en ze gaan zelfs nog bij Aize langs in Veenwouden. Ook vergeten ze mij niet: geregeld krijg ik een berichtje of komen ze even op de koffie. Ze hadden toen nog geen slaapplek, dus was logeren bij hen geen optie. Dat is nu wel mogelijk”. Wanneer Aize destijds ergens had kunnen logeren, was dat voor Janny erg welkom geweest.

Destijds kwam er wel iemand, maar dat betekende wel dat Janny dan ergens anders heen moest. “Dat voelde niet fijn, ik wou juist zo graag eens gewoon lekker thuis zijn en daar mijn eigen dingen kunnen doen”. Want tijd voor haarzelf was en is belangrijk, maar is er bijna niet.  Daarom is Janny blij dat er nu vanuit de gemeenten en KEaRN meer aandacht komt voor respijtzorg: de mogelijkheid tot het tijdelijk overdragen van de zorg aan iemand anders. Janny: “Je hebt echt momenten nodig om bij te tanken, anders hou je het niet vol”. Ook nu Aize niet meer thuis woont, vraagt het mantelzorgen nog veel van haar. “De stress is weg nu Aize niet meer thuis woont, maar de drukte niet. Ik ga vijf keer per week naar hem toe en moet ook nog veel zaken voor hem regelen”. Het belang van ‘tijd voor de mantelzorger’ is dus ook nu nog steeds erg groot. “Het is natuurlijk erg afhankelijk van de persoon: niet iedereen heeft hetzelfde nodig. Ik had het fijn gevonden als Aize zo nu en dan even ‘uit logeren’ had gekund zodat ik in mijn eigen omgeving had kunnen opladen. Ik denk dat ik daarin niet de enige ben”.